Mua, bán, chuyển nhượng nhà đất qua vi bằng – cần nhìn nhận đúng

(Ngày đăng:22-08-2019 - Lượt xem: 366)
Với nhu cầu ngày một lớn của người dân về việc thực hiện các giao dịch điển hình là các giao dịch liên quan đến bất động sản. Với từ khóa “vi bằng” chúng ta có thể nhận được nhiều kết quả về lập vi bằng, dịch vụ lập vi bằng hay các bài viết giới thiệu về vi bằng và đáng chú ý hơn cả là những kết quả có tiêu đề “Cảnh báo: Mua nhà, đất qua vi bằng là mất trắng”; “Rủi ro mua nhà đất bằng vi bằng”; “Cảnh báo lừa đảo mua bán nhà đất bằng vi bằng” hay “Lại rộ lừa đảo mua bán nhà đất qua vi bằng tại TP.HCM”. Vậy, liệu việc lập vi bằng mua bán nhà, đất có thực sự là lừa đảo như những gì chúng ta đọc được?

 

Với nhu cầu ngày một lớn của người dân về việc thực hiện các giao dịch điển hình là các giao dịch liên quan đến bất động sản. Với từ khóa “vi bằng” chúng ta có thể nhận được nhiều kết quả về lập vi bằng, dịch vụ lập vi bằng hay các bài viết giới thiệu về vi bằng và đáng chú ý hơn cả là những kết quả có tiêu đề “Cảnh báo: Mua nhà, đất qua vi bằng là mất trắng”; “Rủi ro mua nhà đất bằng vi bằng”; “Cảnh báo lừa đảo mua bán nhà đất bằng vi bằng” hay “Lại rộ lừa đảo mua bán nhà đất qua vi bằng tại TP.HCM”. Vậy, liệu việc lập vi bằng mua bán nhà, đất có thực sự là lừa đảo như những gì chúng ta đọc được?

ảnh minh họa (nguồn internet)

Theo một bài trên báo Thanh niên Online đăng ngày 28/5/2019 của tác giả Đình Sơn có đoạn “Bà Hạnh, một trong 6 hộ dân sinh sống trên khu đất thuộc phần thửa 352, tờ bản đồ số 1, thuộc hẻm 56, đường 42, P.Hiệp Bình Chánh (Q.Thủ Đức, TP.HCM), chị mua căn nhà 60 m2 với giá hơn 900 triệu đồng. Tháng 4/2018, thông qua Văn phòng thừa phát lại Quận 8, chị đã tiến hành lập vi bằng mua bán ngôi nhà trên với chủ nhà. Tuy nhiên, chỉ 4 tháng sau đó ngôi nhà của chị đã bị cưỡng chế, tháo dỡ khiến gia đình chị phải dọn đồ đạc ra khỏi ngôi nhà. Trả lời Thanh Niên, một lãnh đạo Phòng Quản lý đô thị Q.Thủ Đức xác nhận khu đất xây dựng số căn nhà trên được chủ nhà xin phép xây dựng sân cầu lông. Tuy nhiên, sau đó chủ đất đã tiến hành xây dựng chia thành 12 thửa và xây 9 căn nhà bán bằng hình thức giấy tay lập vi bằng cho nhiều người. Điều đáng nói, bà Hạnh và nhiều người khác ký hợp đồng mua bán giấy tay bằng hình thức lập vi bằng sau khi Thanh tra Sở Xây dựng ra quyết định cưỡng chế, tháo dỡ số công trình xây dựng sai phép này. Hiện chính quyền địa phương đã cưỡng chế 6 căn nhà, 3 căn còn lại chưa cưỡng chế do còn một số vướng mắc.” Lợi dụng việc lầm tưởng của chị H và những người dân mua nhà về vi bằng bởi Thừa phát lại lập có giá trị tương tự như văn bản công chứng, chứng thực nên chị H và những người dân mua nhà đã gặp phải những thiệt hại đáng kể. Với những lầm tưởng về vi bằng và văn bản công chứng, chứng thực đã được nhiều người lợi dụng với mục đích xấu, thậm chí với nhiều “cò” đất vi bằng được lập bởi Thừa phát lại bỗng được đổi tên thành “công chứng thừa phát lại” hay “vi bằng công chứng thừa phát lại” như một sự đảm bảo để khách hàng yên tâm mua mà không biết mình đang bị mắc bẫy có thể mất trắng.

Thực tế, vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập, ghi nhận sự kiện, hành vi có giá trị chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ án, vi bằng là căn cứ để thực hiện các giao dịch hợp pháp khác theo quy định của pháp luật. Trường hợp của chị H, hoạt động lập vi bằng giữa chị H và người bán được Thừa phát lại ghi nhận sự thỏa thuận của các bên trong giao dịch, đây là căn cứ xác định có hoạt động bàn bạc về quá trình cũng như sự chuyển giao tiền và nhận tiền giữa bên có nhu cầu sử dụng và bên không có nhu cầu sử dụng, vi bằng giữa chị H và người bán nhà mang giá trị chứng cứ chứ không phải là văn bản theo thủ tục quy định trong quá trình mua, bán, chuyển nhượng nhà đất của công chứng.

Hoạt động lập vi bằng của thừa phát lại có những nét, những đặc điểm giống với hoạt động công chứng của công chứng viên kể cả về phương pháp tiến hành cũng như mục đích hoạt động. Tuy nhiên cần phải phân biệt rõ công việc lập vi bằng của Thừa phát lại và văn bản công chứng của công chứng viên để tránh những thiệt hại không đáng có. Nếu công chứng là việc công chứng viên thay mặt nhà nước để chứng kiến và xác nhận tính xác thực, tính hợp pháp của các văn bản, giấy tờ có tính pháp lý, các hợp đồng dân sự theo yêu cầu của khách hàng tại Văn phòng công chứng thì việc lập vi bằng của thừa phát lại mô tả lại, ghi nhận những gì Thừa phát lại chứng kiến tức là ghi nhận sự kiện, hành vi có thật trên thực tế và Thừa phát lại là người trực tiếp ghi nhận sự kiện, hành vi đó.

Bản chất của vi bằng và văn bản công chứng là hoàn toàn khác nhau chính vì vậy cần có cái nhìn chính xác để hạn chế những hiểu lầm gây ra những thiệt hại không đáng có đồng thời hạn chế cái nhìn tiêu cực đến công việc lập vi bằng của Thừa phát lại.

Ông Phạm Anh Dũng - Thừa phát lại Văn phòng Thừa phát lại Hai Bà Trưng